Առաջադրանքներ

1․ Բժշկական տերմիններ
Լեղապարկ, բուռն, ստոծանի, ձգտում, մարմաջ, քլոր, երախտիք, երիկամ, արագավազ, որսորդ, լյարդ, քերծե, վիրակապ, երաժշտություն, սնդիկ, տավիղ, վարկ, պետություն, վարքագիծ, ծաղիկ, պսակաթերթիկ, ծիրանի, մանկաբույժ, թագավոր, մայրաքաղաք, կրծքավանդակ, գիտություն, ծծումբ, մայրուղի, անուշեղեն, շարք, բառատետր, չորս, բառակապակցություն, հիվանդասենյակ, պատասխան, քութեշ, կողոսկր, աստիճան, ձողիկ, բուրվառ, վիրահատարան, հեթանոս, ճնշում, տաճար, բազրիք, նյարդաբան, խունկ, անոթ, նշխար, մկան, եկեղեցի, ջերմաչափ, մեհյան,ազդր։

2․ Լեզվաբանական տերմիններ
Բառարան, արմատ, կազմարար, վերջածանց, խորանարդ, լիցքավորում, թարգմանիչ, գերատեսչություն, տպարան, կցուրդ, տառատեսակ, նախարարություն, դարձված, բացատրագիր, կայանատեղի, եռանկյունի, ընկալուչ, նախադասություն, հացահատիկ, փոխաբերույթ, ճանապարհ, բուն, խորհուրդ, թիկունք, օգնական, ոտք, մամլիչ, առվույտ, խնդրառնություն, արդարություն, վարսակ, ոլորան, հավաքագրում, սաղարթ, սեղան, շաղկապ, փակուղի, աստիճանավորում, զուգափայտ, շրջադարձ, ուղեկալ, շրջանագիծ, բաղաձայնույթ, մարմնամարզիկ, երթուղի, տերև, վերաբերական, առևտուր, սերմնացան, իրավունք, պատյան, չվերթ, հավատացյալ։

Առաջադրանքներ

1․Ընդգծել տեղանուններից առաջացած անձնանունները:

Աստղիկ, Արարատ, Անահիտ, Տարոն, Արտավազդ, Մասիս, Տրդատ, Արաքս, Տիգրան, Հրազդան, Տիրան, Սիփան, Վարդան, Վարագ, Վարդուհի, Վանուհի, Աշոտ, Կարին, Գուրգեն, Սևանիկ, Վանիկ, Հրայր, Սասուն, Հարություն, Տաթևիկ, Դավիթ, Անի, Նաիրի, Դերենիկ, Նաիրուհի, Եղիազար, Հայաստան, Ալավերդյան, Հեղինե, Բասենցյան, Նարեկ, Հասմիկ, Լոռեցյան, Վանեցյան, Գրիգոր, Մասիսյան, Սամվել, Ղափանցյան, Գևորգ, Շիրակյան, Կարինյան, Ռուբեն, Շարուրյան, Զարուհի, Հայկուհի։

Արարատ

Տարոն

Մասիս

Տրդատ (Տրդատները կոչվել են Տրդատ՝ Տիր – Տորդ – Տրդ արմատից, կապ ունի Տարոնի ու արšnական տարածքների հետ)

Արաքս

Հրազդան

Սիփան

Վարագ

Կարին

Սևանիկ -Սևան

Վանիկ -Վան

Սասուն

Անի

Նաիրի

Դերենիկ -Դարեն

Լոռեցյան -Լոռի)

Վանեցյան -Վան

Մասիսյան (Մասիս)

Ղափանցյան -Ղափան

Շիրակյան -Շիրակ

Կարինյան -Կարին

2․Ընդգծել այն հատուկ անունները, որոնց կազմում հասարակ գոյականներ կան:

Դանիել Վարուժան, Ալեքսանդր Շիրվանզադե, Լևոն Շանթ, Վահան Տերյան, Վարդան Մամիկոնյան, Վասակ Սյունի, Նար-Դոս, Մովսես Խորենացի, Ակսել Բակունց, Գուրգեն Մահարի, Ավետիք Իսահակյան, Գուրգենդուխտ, Որմիզդուխտ, Գևորգ Մարզպետունի, Ասպրամ, Սահակ Սևադա, Հուսիկ, Աշոտ Բռնավոր, Արտակ Մոկացի, Ցլիկ Ամրամ, Շահանդուխտ, Սահականույշ, Գրիգոր Մագիստրոս, Մխիթար Գոշ, Նահապետ Քուչակ, Գեղամ Սարյան, Եղիշե Չարենց, Սիսաք Մեծարենց, Հայք, Վան, Ծաղկաձոր, Մուշ, Արշակավան, Սասուն, Ապարան, Արտաշատ, Վանաձոր, Գյումրի, Սպիտակ, Աշտարակ, Անի, Կարին, Կարս, Մալաթիա, Կեսարիա, Զվարթնոց, Էջմիածին, Ստեփանավան, Կարմիր, Կապուտկող, Գորիս, Կապան, Հադրութ, Ստեփանակերտ, Արցախ, Հրազդան, Սևան, Որոտան, Աղստև, Չիչխան, Դևբեդ, Գուգարք, Վայք, Եղեգնաձոր, Ամասիա, Ղուկասյան, Արթիկ, Իջևան, Տավուշ։

Նեյմառ

Սիրելի հանդիսատես, այս պահին էկրաններին տեսնում եք այն ֆուտբոլիստին, որի անունը վերջին տասնամյակում հնչել է աշխարհի բոլոր մարզադաշտերում։ Դա, անշուշտ, Նեյմարն է։ Բրազիլացի սուպերսթարը, որը մանկությունից արդեն համարվում էր ֆուտբոլի ապագան, այսօր էլ շարունակում է ապացուցել, որ իր տաղանդը ժամանակակից խաղի ամենաբարձր մակարդակից է։

Նեյմարը, ով հիանալի արագություն ունի, եզակի տեխնիկա և այնպիսի դրիբլինգ, որ տրիբունաները կանգնեցնում է ոտքի, առաջին հաջողությունները գրանցեց «Սանտոս»-ում։ Հենց այնտեղ նրան նկատեցին եվրոպական թոփ ակումբները։

Եվ ահա 2013 թվականը․ Նեյմարը տեղափոխվում է «Բարսելոնա» և կազմում պատմական MSN եռյակը՝ Մեսսիի և Սուարեսի հետ։ Եվ ասենք՝ ինչ եռյակ։ Գոլեր, փոխանցումներ, անգերազանցելի կոմբինացիաներ։ 2015-ին այդ խաղը բերում է Չեմպիոնների Լիգայի հաղթանակ։

Այո՛, իսկ հետո գալիս է այն պատմական պահը՝ 222 միլիոն եվրո, աշխարհի ամենաթանկ տրանսֆերը, և Նեյմարը ուղղվում է դեպի Փարիզ։ «ՊՍԺ»-ում նա դառնում է թիմի առանցքային ուժը, ու անգամ վնասվածքները չեն խանգարում նրան մնալ աշխարհի ուշադրության կենտրոնում։

Բրազիլիայի հավաքականի հետ նրա կատարումը նույնպես բացառիկ է։ Երբ Նեյմար է խաղում, Բրազիլիայի ամբողջ երկիրը շունչ է պահում։ Նրա 2016-ի Օլիմպիական ոսկին մինչև այսօր համարվում է երկրի պատմական նվաճումներից մեկը։

Նեյմարը շարունակում է բացել նոր էջեր իր կարիերայում, և ամեն անգամ, երբ նա մոտենում է գնդակին, դուք արդեն գիտեք՝ ինչ-որ բան պատահելու է։ Սա Նեյմարն է։ Սա ֆուտբոլի pure magic-ն է՝ մաքուր կախարդանքը։»

Շաբաթվա առաջադրանք 24․11 — 28․12։ Մաթեմատիկա

Ֆունկցիաների գումար, տարբերություն, արտադրյալ և քանորդ։  Ֆունկցիաների համադրույթ։

• Լսարանում — առ․ էջ 68-ից 214-219։

ա) $F = f + g$F=f+g

Ֆունկցիաների գումարը սահմանված է այնտեղ, որտեղ երկուսն էլ կան։

Տիրույթը՝ [1, 3]

բ) $F = f — g$F=f−g

Նույնը՝ երկու ֆունկցիաներն էլ պետք է սահմանված լինեն։

Տիրույթը՝ [1, 3]

գ) $F = f \cdot g$F=f⋅gԲազմապատկման դեպքում էլ նույնը — երկուսն էլ սահմանված։

Տիրույթը՝ [1, 3]

դ) $F = \frac{f}{g}$F=gf​

Այստեղ լրացուցիչ պայման ունենք → բաժանել չի կարելի 0-ի։
g(x)=0 երբ
$\sqrt{3-x}=0 \Rightarrow 3-x=0 \Rightarrow x=3$3−x​=0⇒3−x=0⇒x=3

Ուրեմն x=3-ը պետք է բացառել։

Տիրույթը՝ [1, 3)

215.

Տրված՝
$f(x)=1+x^2$f(x)=1+x2 — սահմանված է բոլոր իրական x-երի համար
$g(x)=\frac{1}{1-x}$g(x)=1−x1​ — արգելվում է $1-x=0 \Rightarrow x\neq 1$1−x=0⇒x=1

Ուրեմն ընդհանուր տիրույթ՝ R \ {1}

ա) $F=f+g$F=f+g → տիրույթ՝ R {1}

բ) $F=f-g$F=f−g → տիրույթ՝ R {1}

գ) $F=f\cdot g$F=f⋅g → տիրույթ՝ R {1}

դ) $F=f/g$F=f/g

g(x)=0 երբ $1/(1-x)=0$1/(1−x)=0 — երբեք չէ, բայց x≠1

→ տիրույթ՝ R {1}

---

216.

Տրված՝
$f(x)=\sqrt{1-x}$f(x)=1−x​ → 1−x ≥ 0 → x ≤ 1
$g(x)=x^2-1$g(x)=x2−1 — սահմանված է R-ում

ա) $F=f+g$F=f+g

ընդհանուր տիրույթ՝ x ≤ 1

բ) $F=f-g$F=f−g

ընդհանուր տիրույթ՝ x ≤ 1

գ) $F=f \cdot g$F=f⋅g

ընդհանուր տիրույթ՝ x ≤ 1

դ) $F=f/g$F=f/g

g(x)=x²−1 = 0 → x = ±1
բայց f(x) սահմանված է միայն x ≤ 1-ի համար
այսինքն՝ x = 1 արգելվում է
x = −1 ✔ թույլատրելի է

Տիրույթ՝ x ≤ 1, բայց x ≠ 1 → (-∞, 1)

---

217.

Տրված՝
$f(x)=x^2-1$f(x)=x2−1 — սահմանված R
$g(x)=\sqrt{2-x}$g(x)=2−x​ → 2−x ≥ 0 → x ≤ 2

Ընդհանուր տիրույթ՝ x ≤ 2

ա) $F=f+g$F=f+g → x ≤ 2

բ) $F=g-f$F=g−f → x ≤ 2

գ) $F=f/g$F=f/g

պետք է g(x) ≠ 0
$\sqrt{2-x}=0 \Rightarrow x=2$2−x​=0⇒x=2 → արգելված

→ Տիրույթ՝ (-∞, 2)

218. Ամբողջական քառակուսի

ա) $(x-4)^2 + 5$(x−4)2+5

բ) $-2(x-1)^2$−2(x−1)2

գ) $3(x-1)^2 — 13$3(x−1)2−13

219. Անհավասարություններ

ա) բոլոր իրական x

բ) բոլոր իրական x

գ) բոլոր իրական x

Exercise

18.11

In class – Թեմա՝ Ընտանիք

Learn these words: սովորիր բառերը

My family

1. father – հայր
2. mother – մայր
3. parents – ծնողներ
4. brother – եղբայր
5. sister – քույր
6. son – որդի
7. daughter – դուստր
8. husband – ամուսին
9. wife – կին
10. children – երեխաներ
11. grandmother (grandma) – տատիկ
12. grandfather (grandpa) – պապիկ
13. grandson – թոռնիկ (տղա)
14. granddaughter – թոռնիկ (աղջիկ)
15. uncle – քեռի / հորեղբայր
16. aunt – մորաքույր / հորաքույր
17. nephew – զարմիկ (տղա)
18. niece – զարմուհի (աղջիկ)
19. cousin – զարմիկ / զարմուհի (հորեղբոր)
20. family – ընտանիք

Read the information: կարդա տեղեկությունը Աննայի ընտանիքի մասին և լրացրու աղյուսակը։

This is Anna’s family.
Anna’s father is David.
Anna’s mother is Maria.
Anna has one brother. His name is Mark.
Anna has one sister. Her name is Eva.
Anna’s grandmother is Sara.
Anna’s grandfather is Tom.

Person	Who is this person?
David	Anna’s father
Maria	Anna’s mother
Mark	Anna’s brother
Eva	Anna’s sister
Sara	Anna’s grandmother
Tom	Anna’s grandfsther

Grammar: MY/HIS/HER – Իմ/քո/նրա

Possessive words (ստացական դերանուններ)

Սովորիր

• my – իմ
• your – քո / ձեր
• his – նրա (տղամարդու)
• her – նրա (կնոջ)
• our – մեր
• their – նրանց

Օրինակ՝

• I am Anna. → Ես Աննան եմ։
• You are my friend. → Դու իմ ընկերն ես։
• He is my father. → Նա իմ հայրը է։
• She is my mother. → Նա իմ մայրը է։

A) Complete with am / is / are

1. I am David.
2. This ismy mother.
3. He is my brother.
4. They are my parents.
5. She is my sister.

B) Complete with my / his / her

6. This is Anna. ___ mother is Maria.
7. This is Mark. ___ father is David.
8. I love ___ family.
9. Tom is my grandfather. Sara is ___ wife.

This is Anna. Her mother is Maria.

This is Mark. His father is David.

I love my family.

Tom is my grandfather. Sara is his wife.

Essential Grammar in Use page 131 – կատարիր այս վարժություններ

I’m going to wash my hands.

She’s going to wash her hands.

We’re going to wash our hands.

He’s going to wash his hands.

They’re going to wash their hands.

Are you going to wash your hands?

He lives with his parents.

They live with their parents.

We live with our parents.

Martina lives with her parents.

I live with my parents.

John lives with his parents.

Do you live with your parents?

Most children live with their parents.

I saw Sarah with her husband, Philip.

I saw Laura and Steve with their children.

I saw Steve with his wife, Laura.

I saw Ben with his brother, Will.

I saw Laura with her brother, Will.

I saw Sarah and Philip with their son, Will.

I saw Laura with her parents.

I saw Beth and Robert with their parents.

Do you like your job?

I know Mr. Watson, but I don’t know his wife.

Alice and Tom live in London. Their son lives in Australia.

We’re going to have a party. We’re going to invite all our friends.

Anna is going out with her friends this evening.

I like tennis. It’s my favourite sport.

‘Is that your car?’ ‘No, I don’t have a car.’

I want to contact Maria. Do you know her number?

Do you think most people are happy in their jobs?

I’m going to wash my hair before I go out.

This is a beautiful tree. Its leaves are a beautiful colour.

John has a brother and a sister. His brother is 25, and his sister is 21.

1. James doesn’t enjoy his job. It’s not very interesting.
2. I can’t get in. I don’t have my key.
3. Sally is married. Her husband works in a bank.
4. Please take off your coat and sit down.
5. ‘What are the children doing?’ ‘They’re doing their homework.’
6. ‘Do you know that man?’ ‘Yes, but I don’t know his name.’
7. We live in Barton Street. Our house is at the end on the left.

Read the text: Կարդա տեքստը, դուրս գրիր քեզ համար անծանոթ բառերը

My name is Arman and I am 14 years old. I have a big family and many cousins.
My uncle and aunt live in a small town near Yerevan. They have two children: my cousin Artur and my cousin Mari. Artur is 11 and Mari is 9. I am their older cousin.
Every month we visit our grandmother on Saturday. She lives in a house in the town. My uncle, my aunt and their children come too. Sometimes my mother, my father and my little niece Nare come. Nare is my sister’s daughter. She is a baby. She is only one year old. She is very cute.
At my grandmother’s house, we play games, watch TV and help her in the kitchen. My grandmother cooks soup, rice and cake for the whole family. In the evening we sit together, talk and drink tea.
I like these weekends because I can see my cousins and spend time with my grandmother. Family time is very important for me.

Առաջադրանքներ

Գտիր ճիշտ տարբերակը ըստ տեքստի

How old is Arman?
a) 11 b) 14 c) 9

Artur and Mari are Arman’s…
a) parents
b) cousins
c) nephew and niece

Who is Nare?
a) Arman’s sister
b) Arman’s niece
c) Arman’s cousin

How old is Nare?
a) 1
b) 9
c) 14

Where does the grandmother live?
a) in Yerevan
b) in a big city
c) in a small town

Լրացրու բաց թողնված հատվածները հետևյալ բառերով՝ uncle, aunt, cousins, niece, grandmother

They all visit their grandmother on Saturday.

Artur and Mari are Arman’s cousins.

Nare is Arman’s niece.

The brother of Arman’s mother or father is his uncle.

The wife of his uncle is his aunt.

Պատասխանիր հարցերին

1. What is the boy’s name?
   Arman
2. How old is Arman?
   14
3. Who lives in the small town near Yerevan?
   uncle and aunt
4. How many children do Arman’s uncle and aunt have?
   two
5. What are the cousins’ names?
   Artur and Mari
6. How old is Artur?
   11
7. How old is Mari?
   9
8. Who is Nare?
   Nare is Arman’s niece — his sister’s daughter
9. How old is Nare?
   1
10. When do they visit their grandmother?
    They visit their grandmother every month on Saturday.
11. Where does the grandmother live?
    The grandmother lives in a house in the town near Yerevan.
12. What do the children do at the grandmother’s house?
    At their grandmother’s house, the children play games, watch TV, and help her in the kitchen.
13. What does the grandmother cook?
    The grandmother cooks soup, rice and cake for the whole family.
14. What does the family do in the evening?
    In the evening, the family sits together, talks, and drinks tea.
15. Why does Arman like these weekends?
    Arman likes these weekends because he can see his cousins and spend time with his grandmother.

At home – Գրիր տեքստ քո ընտանիքի մասին (30-50 բառ)

My family is small, only five of me, my two brothers, my father and my mother. I am 15 years old, my middle brother is 11 years old, and my younger brother is 5 years old.

Պատմություն

Տիգրանյան տերություն. իշխանական պայքարԱռաջադրանք

Արտաշատի պայմանագիր: Հայտնվելով նման իրավիճակում ինչպե՞ս կվարվես դու՝ շարունակել պատերազմը թե՞ ոչ: Ինչու՞: Տիգրան Մեծ․ Թագավորներից թագավորը /էջ 68-70/

Ք.ա. 66 թ. առաջին կեսին ռազմական գործողություններն ընթանում էին երկու ճակատով: Հռոմեա-պոնտական ճակատում հաղթեցին հռոմեացիները, իսկ պարթևա-հայկական ճակատում հաղթանակ տարան հայերը: Դրա արդյունքում Հրահատ 3-րդի ծրագրերը լիովին ձախողվեցին: Ստեղծված իրավիճակում Հռոմի համար շատ ավելի շահեկան էր Մեծ Հայքին ունենալ իբրև դաշնակից, մանավանդ որ Տիգրան Մեծը խզել էր բոլոր կապերը Միհրդատ Եվպատորի հետ: Սկսվեցին բանակցություններ, որոնք ավարտվեցին Ք.ա. 66 թ. Արտաշատի պայմանագրի կնքմամբ: Հայաստանի և Հռոմի՝ Տիգրան Մեծի և Պոմպեոսի միջև ստորագրվեց հաշտության պայմանագիր։ Ըստ դրա՝ Տիգրան Կրտսերը հոր մահից հետո պետք է ժառանգեր հայոց գահը, սակայն դա չիրականացավ, քանի որ նա ձերբակալվեց և աքսորվեց Հռոմ: Տիգրան Մեծը գնաց տարածքային զիճումների՝ դրանով իսկ դրսևորելով իր հայրենապաշտությունը և փրկելով բուն հայկական հողերը: Հռոմեացիները մեծ ցնծությամբ ընդունեցին հաշտության պայմանագիրը և սկսեցին սիրաշահել հայոց արքային: Արտաշատի պայմանագրով Տիգրան Մեծն ավարտեց իր պատերազմական կենսագրությունը: Իմ կարծիքով ՝ եթե ես լինեի այս իրավիճակում, ես նույպես կդադարեցնեի պատերազմը, քանի որ շարունակելու դեպքում Հայաստանը ստիպված կլիներ միայնակ կռվել և՛ Հռոմի, և՛ Պարթևստանի դեմ, ինչը երկրի համար կործանարար կլիներ

«Манчестер Сити»

«Манчестер Сити» — это футбольная команда из Англии. Игроки бегают по полю, передают мяч друг другу и стараются забить гол в ворота соперника. Защитники защищают свои ворота, полузащитники помогают атаке и защите, а нападающие пытаются забить красивые голы.

Когда команда играет, зрители на стадионе хлопают и радуются каждому голу. Мяч иногда быстро летит по полю, иногда его держат дольше, чтобы придумать хорошую передачу. «Сити» играет дружно, никто не ленится, все помогают друг другу.

История команды

Команда была основана в 1880-х годах. С тех пор «Манчестер Сити» много раз выигрывал разные турниры. Сейчас тренером команды является Пеп Гвардиола. Он учит игроков играть умно, быстро и красиво.

Главные достижения «Сити»

• Премьер-лига Англии: 9 раз, в том числе в 2012, 2014, 2018, 2019, 2021 и 2022 годах
• Кубок Англии (FA Cup): 6 раз
• Кубок Лиги Англии (Carabao Cup): 8 раз
• Суперкубок Англии: 6 раз

Команда также участвует в Лиге чемпионов. Они доходили до финалов и показывали красивую и интересную игру.

Премьер-лига Англии

В Премьер-лиге «Сити» часто играет с другими сильными командами, как «Манчестер Юнайтед», «Ливерпуль» или «Челси». Игроки быстро бегают, делают много передач и стараются забивать голы. Команда показывает красивую игру и радует болельщиков.

Лига чемпионов

В Лиге чемпионов «Манчестер Сити» играет с лучшими командами Европы. Иногда команда выигрывает, иногда проигрывает, но всегда старается играть красиво. Игроки бегают много, передают мяч друг другу, создают моменты и забивают голы.

Почему «Сити» любят болельщики

Фанаты любят «Манчестер Сити» за красивые голы, быстрый футбол и командную игру. Каждый матч — это праздник для зрителей, много эмоций и радости.

Стадион «Этихад»

«Этихад Стэдиум» — это большой стадион в Манчестере, где играет команда «Манчестер Сити». На стадионе много мест для зрителей — около 53 000 человек могут сидеть и смотреть матч.

Стадион очень красивый. Там есть большие экраны, свет и хорошие кресла для зрителей. Когда проходит матч, болельщики кричат, аплодируют и поддерживают команду. Атмосфера на «Этихаде» всегда весёлая и интересная.

Стадион был открыт в 2002 году и с тех пор стал домом для «Сити». Там команда играет дома и старается побеждать соперников.

Առաջադրանքներ

Տրված հատվածն արևմտահայերենից փոխադրի՛ր արևելահայերեն․

Կան տե­ղեր՝ արտ կըլ­լան։ Հոս­կե վար՝ գե­տին ա­փը, Ա­մըր­քա­րի մո­ղես­տա­նը կա: Նե­տե, մաք­րե մո­ղեսնե­րեն։ Արտ ը­րե։ Հոս­կե վեր՝ Թե­ղը կա։ Գե­տին ձախ ա­փը, խի­ճե­րու ա­նա­պատ մըն է։ Ա­մըր­քա­րին չորս ան­գամն է, մինչև Սուրբ Գ­ևոր­գին լեռ­նե­րը կեր­կա­րի։

Խի­ճե­րը մա­կե­րեսն են, հոն ալ արտ կըլ­լա: Եր­րորդ՝ լեռ մըն ալ կա։ Թե­ղեն վեր է։ Ա­պուշ­տա­յեն ան­ցիր, ա­նոնց ուխ­տա­տե­ղին՝ Աստ­վա­ծա­մարն ալ ան­ցիր։ Ա­վա­զուտ­նե­րը։ Գե­տին եր­կու ա­փե­րը կղմինդ­րի գույն ա­վազ­նե­րու տա­րա­ծութ­յուն մը։ Այն­քան մեծ է, որ՝ ձի վազ­ցուր ա­մեն ուղ­ղութ­յամբ։ Աչ­քերդ կխտղտի՝ քա­նի նա­յիս ան­սահ­ման ա­մա­յութ­յու­նը։ Գե­տը կկորսնց­նես։ Ո՞ւր է գե­տը, «հոս գետ չկա» կը­սես դուն քե­զի, մինչև որ ա­փե­րուն մո­տե­նաս։ Քա­նի տասն­յակ­նե­րով ար­տեր կըլ­լան հոն։

Ցա­նե ցո­րենդ՝ այս ե­րեք տե­ղե­րեն ուր որ կու­զես։ Կ­բուս­նին, բայց չեն բարձ­րա­նար։ Մինչև ծուն­կերդ հա­զիվ կհաս­նին։ Ծունկ­թաղ մը հա­զիվ կըլ­լան։ Թ­զուկ բերք մը կառ­նես։ Հաս­կե­րուն եր­կու կող­մե­րը չոր­սա­կան, հին­գա­կան հա­տիկ­նե­րով։ Ա­նոնց ալ­յուրն ալ վտիտ է, ուժ չու­նի։ Խ­մորն ալ չերկն­նար, չի բաց­վիր, չի տա­րած­վիր րա­պա­թին վրա։

Հակոբ Մնձուրի «Արմտանի այգիները»

Կան տեղեր, որտեղ արտ կա։ Այստեղից վար՝ գետի ափին, Ամըրքարի մերձակայքում կա մողեսների վայր։ Նետե, մաքրի՛ր մողեսները։ Արտ արա։ Այստեղից վերև՝ թեղի ծառեր կան։ Գետի ձախ ափը խիճերով անապատ է։ Ամըրքարին չորս անգամն է, մինչև որ Սուրբ Գևորգի լեռներն երևան։

Խիճերը մակերեսում են, այնտեղ էլ արտ կլինի։ Երրորդ՝ մի լեռ էլ կա։ Թեղից վեր է։ Ապուշտայով անցիր, անցիր ուխտատեղի՝ Աստվածամայրից էլ վեր։ Ավազուտները։ Գետի երկու ափերին կղմինդրի գույնի ավազի մեծ տարածություն կա։ Այնքան մեծ է, որ կարող ես ձի վազեցնել բոլոր ուղղություններով։ Աչքերդ խրտթում են, երբ նայում ես անսահման ամայությանը։ Գետը կորցնում ես տեսադաշտից։ «Ո՞ւր է գետը, այստեղ գետ չկա» — քեզ կըսես, մինչև որ ափերին մոտենաս։ Տասնյակներով արտեր կան այնտեղ։

Ցանի՛ր ցորենդ՝ այս երեք տեղերից, որտեղ ուզում ես։ Կբուսնի, բայց չի բարձրանա։ Հազիվ մինչև ծունկ կհասնի։ Միան՜վազ ծունկթաղ կլինի։ Մանրէ բերք կառնես։ Հասկերից երկու կողմերում՝ չորսական, հինգական հատիկներով։ Դրանց ալյուրն էլ թույլ է, ուժ չունի։ Խմորը չի ուռում, չի բացվում, չի տարածվում թաղանթի վրա։

ՆՈՅԵՄԲԵՐ 19-26

Տիգրանյան տերություն. իշխանական պայքար
Առաջադրանք՝

• Ինչպե՞ս և ովքե՞ր /ներքին ու արտաքին ուժեր/ են օգտագործել Տիգրան Կրտսերի գործոնը գահին տիրանալու և իշխանությունը թուլացնելու նպատակով: Ինչպե՞ս կմեկնաբանես իշխանության համար պայքարը, գահակալական դավադրանքները Տիգրան Մեծ․ Թագավորներից թագավորը /էջ 64-68/

Տիգրան Կրտսերի գործոնը օգտագործեցին ներքին, արտաքին ուժերը՝ իրենց իշխանությունը մեծացնելու համար։ Ներքին նախարարական տներն ու Արտաշեսյան տան տարբեր ճյուղերը նրան առաջ էին քաշում որպես հարմար թեկնածու՝ գահը գրավելու նպատակով։ Հռոմն ու Պարթևաստանը նույնպես միջամտում էին, աջակցելով այն կողմին, որը կծառայեր իրենց շահերին։ Այս պայքարները և դավադրությունները թուլացրին կենտրոնական իշխանությունը և բերեցին երկրի անկայունության։

• Արտաշատի պայմանագիր: Հայտնվելով նման իրավիճակում ինչպե՞ս կվարվես դու՝ շարունակել պատերազմը թե՞ ոչ: Ինչու՞: Տիգրան Մեծ․ Թագավորներից թագավորը /էջ 68-70/

Եթե ես լինեի այդ իրավիճակում, պատերազմը չէի շարունակի, որովհետև երկիրը ուժասպառ էր, բանակը՝ թուլացած, և շարունակելը միայն կբերեր grotere կորուստների։ Ավելի ճիշտ էր փրկել երկիրը և ժամանակ շահել ուժերը վերականգնելու համար։

• «Մի նկարրի պատմություն»: Ի՞նչ պատմական իրադարձություններ են ստորև ներկայացված նկարներում և ինչպե՞ս կվերանգրես։ Հայոց պատմության էջեր /էջ 23-24/

Նկարում ներկայացված է տեսարան, որտեղ Պոպեոսը իր ռազմական ճաբարում հանդիսավոր կերպով ընդունում է հայոց թագավորին ։

Շաբաթվա առաջադրանք 17․11 — 21․11։ Մաթեմատիկա

20.11.2025 / yelenaohanyan

Ֆունկցիա, Թվային ֆունկցիա, Թվային ֆունկցիայի գրաֆիկը։ Ծանոթացում GeoGebra ծրագրին, աշխատանք ֆունկցիաներով, ֆունկցիաների գրաֆիկների կազմում, քննարկում։

• Լսարանում — առ․ էջ 60-ից 190-202, 205-211։

190.

---

ա) f(x)=x+1xf(x)=x+\frac{1}{x}f(x)=x+x1​

• x=−2x=-2x=−2:

f(−2)=−2+1−2=−2−12=−52f(-2)=-2+\frac{1}{-2}=-2-\frac12=-\frac52f(−2)=−2+−21​=−2−21​=−25​

• x=3x=3x=3:

f(3)=3+13=103f(3)=3+\frac13=\frac{10}{3}f(3)=3+31​=310​

• x=13x=\frac13x=31​:

f(13)=13+3=103f\left(\frac13\right)=\frac13+3=\frac{10}{3}f(31​)=31​+3=310​

---

բ) f(x)=4x−x2+1f(x)=\sqrt{4x-x^2+1}f(x)=4x−x2+1​

• x=0x=0x=0:

f(0)=0+1=1f(0)=\sqrt{0+1}=1f(0)=0+1​=1

• x=2x=2x=2:

f(2)=8−4+1=5f(2)=\sqrt{8-4+1}=\sqrt{5}f(2)=8−4+1​=5​

• x=4x=4x=4:

f(4)=16−16+1=1f(4)=\sqrt{16-16+1}=1f(4)=16−16+1​=1

---

գ) f(x)=sin⁡2(2x)f(x)=\sin^2(2x)f(x)=sin2(2x)

• x=−π12x=-\frac{\pi}{12}x=−12π​:

2x=−π6,sin⁡(−π6)=−122x=-\frac{\pi}{6},\quad \sin\left(-\frac{\pi}{6}\right)=-\frac122x=−6π​,sin(−6π​)=−21​ f=(−12)2=14f=\left(-\frac12\right)^2=\frac14f=(−21​)2=41​

• x=0x=0x=0:

sin⁡(0)=0,f(0)=0\sin(0)=0,\quad f(0)=0sin(0)=0,f(0)=0

• x=π3x=\frac{\pi}{3}x=3π​:

2x=2π3,sin⁡(2π3)=322x=\frac{2\pi}{3},\quad \sin\left(\frac{2\pi}{3}\right)=\frac{\sqrt3}{2}2x=32π​,sin(32π​)=23​​ f=(32)2=34f=\left(\frac{\sqrt3}{2}\right)^2=\frac34f=(23​​)2=43​

---

դ) f(x)=x3+x3f(x)=x^3+\sqrt[3]{x}f(x)=x3+3x​

• x=−1x=-1x=−1:

(−1)3=−1,−13=−1(-1)^3=-1,\quad \sqrt[3]{-1}=-1(−1)3=−1,3−1​=−1 f(−1)=−2f(-1)=-2f(−1)=−2

• x=0x=0x=0:

03+0=00^3+0=003+0=0

• x=8x=8x=8:

83=512,83=28^3=512,\quad \sqrt[3]{8}=283=512,38​=2 f(8)=514f(8)=514f(8)=514

191

ա) Գտնել ֆունկցիայի սահմանվածության տիրույթը

Սահմանված չէ այն տեղերում, որտեղ հայտարարը (տակի մասը) հավասար է 0։ x2−1=0⇒x2=1⇒x=±1x^2-1=0 \quad \Rightarrow \quad x^2=1 \quad \Rightarrow \quad x=\pm1x2−1=0⇒x2=1⇒x=±1

Ուրեմն տիրույթը Df=R∖{−1,  1}D_f = \mathbb{R}\setminus\{-1,\;1\}Df​=R∖{−1,1}

---

բ) Գտնել ֆունկցիայի արժեքները x = –2, x = 0.5, x = 3 կետերում

---

1) x = –2

f(−2)=3(−2)−5(−2)2−1=−6−54−1=−113f(-2)=\frac{3(-2)-5}{(-2)^2-1} = \frac{-6-5}{4-1} = \frac{-11}{3}f(−2)=(−2)2−13(−2)−5​=4−1−6−5​=3−11​

---

2) x = 0.5

f(0.5)=3⋅0.5−50.52−1=1.5−50.25−1=−3.5−0.75f(0.5)=\frac{3\cdot0.5-5}{0.5^2-1} = \frac{1.5-5}{0.25-1} = \frac{-3.5}{-0.75}f(0.5)=0.52−13⋅0.5−5​=0.25−11.5−5​=−0.75−3.5​ f(0.5)=3.50.75=71.5=143f(0.5)=\frac{3.5}{0.75}=\frac{7}{1.5}=\frac{14}{3}f(0.5)=0.753.5​=1.57​=314​

---

3) x = 3

f(3)=9−59−1=48=12f(3)=\frac{9-5}{9-1} = \frac{4}{8} = \frac{1}{2}f(3)=9−19−5​=84​=21​